Hi, there!!
Ағылшын тілінің грамматикалық шақтары
(қысқаша сипаттама)
Ағылшын тілінде барлығы 12 грамматикалық шақ (уақыт) бар, олар 4 топқа бөлінеді:
1. Present tenses – “жай” шақтар тобы
2. Continuous tenses – “созылмалы” шақтар тобы
3. Perfect tenses – “орындалған” шақтар тобы
4. Perfect continuous tenses – “созылмалы орындалған” шақтар тобы
Бұл уақыт көрсеткіштері қазақ тілінде оғаш естіледі, өйткені қазақша тек осы, өткен, келер шақты білу жеткілікті көрінеді. Бірақ, Qazaq tilinde де «жедел өткен шақ», «ауыспалы осы шақ» т.б. түрлері бар.
Сонымен қатар, әр елдің дүниетанымы әр түрлі екенін естен шығармаған дұрыс. Ағылшын тілінде сөйлейтіндер үшін, іс-әрекеттің нақты «қашан» орын алғаны маңызды.
Енді әр топпен жеке-жеке танысайық:
1. Present tense — іс-әрекеттің орындалу фактісін баяндайды, бұл шақта оның «қанша уақытқа созылғаны» маңызды емес. Сонымен қатар, жалпы, күнделікті, әдетте қайталанып отыратын іс-әрекетті сипаттайды:
| Assel studies at University - Әсел университетте оқиды.
| We watched the new film yesterday — Біз кеше жаңа фильм көрдік.
2. Continuous tense – аты айтып тұрғандай (to be continued…🎬) бір уақыт шамасында созылып жатқан істі білдіреді. Бұл топ етістіктері әрдайым “ing” жалғауының жалғануымен жасалады және негізгі етістіктің алдында “be” етістігінің болуын талап етеді:
| They are dancing now — Олар қазір билеп жатыр.
| He was driving car when it his mobile rang — Оның телефоны шырылдаған кезде, ол көлік жүргізіп келе жатты.
3. Perfect tense – бір уақытқа дейінгі аяқталған, орындалып қойған іс-әрекетті білдіреді. Бұл шақта етістіктің алдында әрқашан “have” көмекшісі тұрады, ал етістіктің өзі өткен шақтағы формасына ауысады:
| Ross has found new job recently — Росс жақында жаңа жұмыс тапты.
| I have never been to Sweden — Мен Швецияда ешқашан болған емеспін.
4. Perfect continuous tenses – күрделі шақтардың түрі, яғни созылмалы және орындалған іс-әрекеттерді білдіреді. Мысалы, «Мен Алматыда өмір бойы тұрамын», біз үшін бұл сөйлемнің ешқандай ерекшелігі жоқ, алайда ағылшындар үшін уақыт пен істің орындалу ұзақтығы маңызды. Бұл топтың етістіктері 2 бірдей көмекшіні қолданады «have және been», соңында «ing» жалғауы болуы тиіс:
| He has been writing a new book for 2 years — Ол жаңа кітапты 2 жыл бойы жазып жатыр.
| We had been working hard and managed to finish the project in time — Біз көп жұмыс істеп, жобаны уақытында аяқтай алдық.
Келесі посттарда әр шаққа жеке тоқталамыз.
#grammar
Ағылшын тілінің грамматикалық шақтары
(қысқаша сипаттама)
Ағылшын тілінде барлығы 12 грамматикалық шақ (уақыт) бар, олар 4 топқа бөлінеді:
1. Present tenses – “жай” шақтар тобы
2. Continuous tenses – “созылмалы” шақтар тобы
3. Perfect tenses – “орындалған” шақтар тобы
4. Perfect continuous tenses – “созылмалы орындалған” шақтар тобы
Бұл уақыт көрсеткіштері қазақ тілінде оғаш естіледі, өйткені қазақша тек осы, өткен, келер шақты білу жеткілікті көрінеді. Бірақ, Qazaq tilinde де «жедел өткен шақ», «ауыспалы осы шақ» т.б. түрлері бар.
Сонымен қатар, әр елдің дүниетанымы әр түрлі екенін естен шығармаған дұрыс. Ағылшын тілінде сөйлейтіндер үшін, іс-әрекеттің нақты «қашан» орын алғаны маңызды.
Енді әр топпен жеке-жеке танысайық:
1. Present tense — іс-әрекеттің орындалу фактісін баяндайды, бұл шақта оның «қанша уақытқа созылғаны» маңызды емес. Сонымен қатар, жалпы, күнделікті, әдетте қайталанып отыратын іс-әрекетті сипаттайды:
| Assel studies at University - Әсел университетте оқиды.
| We watched the new film yesterday — Біз кеше жаңа фильм көрдік.
2. Continuous tense – аты айтып тұрғандай (to be continued…🎬) бір уақыт шамасында созылып жатқан істі білдіреді. Бұл топ етістіктері әрдайым “ing” жалғауының жалғануымен жасалады және негізгі етістіктің алдында “be” етістігінің болуын талап етеді:
| They are dancing now — Олар қазір билеп жатыр.
| He was driving car when it his mobile rang — Оның телефоны шырылдаған кезде, ол көлік жүргізіп келе жатты.
3. Perfect tense – бір уақытқа дейінгі аяқталған, орындалып қойған іс-әрекетті білдіреді. Бұл шақта етістіктің алдында әрқашан “have” көмекшісі тұрады, ал етістіктің өзі өткен шақтағы формасына ауысады:
| Ross has found new job recently — Росс жақында жаңа жұмыс тапты.
| I have never been to Sweden — Мен Швецияда ешқашан болған емеспін.
4. Perfect continuous tenses – күрделі шақтардың түрі, яғни созылмалы және орындалған іс-әрекеттерді білдіреді. Мысалы, «Мен Алматыда өмір бойы тұрамын», біз үшін бұл сөйлемнің ешқандай ерекшелігі жоқ, алайда ағылшындар үшін уақыт пен істің орындалу ұзақтығы маңызды. Бұл топтың етістіктері 2 бірдей көмекшіні қолданады «have және been», соңында «ing» жалғауы болуы тиіс:
| He has been writing a new book for 2 years — Ол жаңа кітапты 2 жыл бойы жазып жатыр.
| We had been working hard and managed to finish the project in time — Біз көп жұмыс істеп, жобаны уақытында аяқтай алдық.
Келесі посттарда әр шаққа жеке тоқталамыз.
#grammar