#ignobel #врал #prixlyssenko #мәңгімотор
Францияда, «ғылымдағы күмәнді жетістігі үшін әрі қоғамды ұзақ уақыт алдап келгені үшін» - Лысенко атындағы сыйлық беріледі.
Трофим Лысенко - совет агрономы. Мемлекеттік идеология - «шаруа әулеттен шыққанымен, ілім қуып, биіктерге жеткен пролетар» образына жұтап отырғанда табыла қойды. Ақыр аяғы биологиялық процестерді идеологияға танбақ болған әумесердің өзі. Мысалы, генетик Мендельдің түзелмейтін ген теориясына үзілді-кесілді қарсы шықты. Шалдуар ғалымға - геннің түзелмейтіні мойындалса, адамның да түзелмейтінін мойындау керек сияқты көрінді; ал бұл - Сталиннің адамдарға қатысты ұстанымына қарсы болады ғой!
Кейін, нағыз ғалымдардың жер аударылуынан бастап, түрмеге жабылуына дейінгі процестердің ұйытқысы болды. Бірақ ғылымның аты ғылым. Еңбектерінің шикіліктері, картопты жазда салу сияқты экставагант ұсыныстары ақыры Сталиннің құлағына жетіпті. Сталин жауыз дейтіндерге бір қызық дерек: ол Лысенконың ісі ғалымдар арасында кеңінен қаралып, айтыстың ғылым кеңістігінде қалуына тікелей пәрмен берген (деректі мәлімет)! Бүгінгі серкелерден табыла бермейтін ізет дер едім.
Уақыт өте келе Лысенконың бүкіл теориялық-практикалық «еңбектерінің» күл-паршасы шықты. Тіпті шетелдік журналистер Лысенко феноменін зерттеді де. Қараңыз замандасым, бүгінгілерге аумай тұрған жоқ па:
«Лысенко журналистермен қарым-қатынасты әбден меңгеріп алған адам. Ол әдетте салалық сауаты аз журналиске өз деңгейінде мәлімет беріп, ынтықтырып алады; «мен де бірдеңе біледі екем ғой» деген әпербақандығының қотырын қасиды. Соны - орталық газеттерге сонша қажет - идеологиялық, сталинистік ақпаратпен көмкереді. Енді ол журналист - мақаласы жарық көргенше байыз таппайды».
Меніңше, Лысенко сыйлығының қазақстандық лауреаттары әлі тасада қалып жүр...
Францияда, «ғылымдағы күмәнді жетістігі үшін әрі қоғамды ұзақ уақыт алдап келгені үшін» - Лысенко атындағы сыйлық беріледі.
Трофим Лысенко - совет агрономы. Мемлекеттік идеология - «шаруа әулеттен шыққанымен, ілім қуып, биіктерге жеткен пролетар» образына жұтап отырғанда табыла қойды. Ақыр аяғы биологиялық процестерді идеологияға танбақ болған әумесердің өзі. Мысалы, генетик Мендельдің түзелмейтін ген теориясына үзілді-кесілді қарсы шықты. Шалдуар ғалымға - геннің түзелмейтіні мойындалса, адамның да түзелмейтінін мойындау керек сияқты көрінді; ал бұл - Сталиннің адамдарға қатысты ұстанымына қарсы болады ғой!
Кейін, нағыз ғалымдардың жер аударылуынан бастап, түрмеге жабылуына дейінгі процестердің ұйытқысы болды. Бірақ ғылымның аты ғылым. Еңбектерінің шикіліктері, картопты жазда салу сияқты экставагант ұсыныстары ақыры Сталиннің құлағына жетіпті. Сталин жауыз дейтіндерге бір қызық дерек: ол Лысенконың ісі ғалымдар арасында кеңінен қаралып, айтыстың ғылым кеңістігінде қалуына тікелей пәрмен берген (деректі мәлімет)! Бүгінгі серкелерден табыла бермейтін ізет дер едім.
Уақыт өте келе Лысенконың бүкіл теориялық-практикалық «еңбектерінің» күл-паршасы шықты. Тіпті шетелдік журналистер Лысенко феноменін зерттеді де. Қараңыз замандасым, бүгінгілерге аумай тұрған жоқ па:
«Лысенко журналистермен қарым-қатынасты әбден меңгеріп алған адам. Ол әдетте салалық сауаты аз журналиске өз деңгейінде мәлімет беріп, ынтықтырып алады; «мен де бірдеңе біледі екем ғой» деген әпербақандығының қотырын қасиды. Соны - орталық газеттерге сонша қажет - идеологиялық, сталинистік ақпаратпен көмкереді. Енді ол журналист - мақаласы жарық көргенше байыз таппайды».
Меніңше, Лысенко сыйлығының қазақстандық лауреаттары әлі тасада қалып жүр...