ң историям саған. Сен мені осылай имиіп, мыжырайып, аспаннан салбырап түсіп қалды дейтін шығарсың? Ойбай, әке-шешемнің өзі бетіме тіфәй-тіфәй деп барып қарайтын сұлу болдым ғой мен. Бойжеткен болмай жатып теміржолға қойды партия ма, басқа бәле ме. Светофордың лампысын жағатын қылып. Он шақырым алға, он шақырым кейін - жұмыс сол. Боран, қасқыр, аяз, жаңбыр - сылтау болып қана есептелетін уақыт еді. Түсімде менің кесірімнен аударылып-соғысып қалған пойыздарды көріп, шошып оянатын шошымал жағдайға жеттім ақыры.
Бір күні Гамаюн деген келді бастық болып. Қарағаны жаман әйтеуір, ішіп-жеп қарайды. Әйтеуір ниеті жақсы емес. Түсінесің ғой?
Әйел мен еркектің қатынасына ұласып бара жатқан әңгіме маған ұнамай тұрған жоқ, ұялтып бара жатыр. Сақып әже сезіп қойғандай:
- Қорықпа, керегінен артығын айтпаймын өзім де. Содан, бір күні үйге келсем, шешемнің көзі бұлау-бұлау. Домбыққан бетін түртіп қалсам жарылайын деп тұр. Әкеңді бастығың Гамаюн қаматып тастады дейді. Арқалаған қабынан бидай сыздықтап ағып тұрыпты. «Мүлікті қасақана бүлдіру». Статья! Бірақ нас айғырың әкемді жібере аламын депті. Егер... мені әйелдікке берсе...
Қараша үйдегі алай-дүлей көңіл-күйді жан-тәніммен сездім. Сақып әже де кесесін бір жағына қисайтып, ойланып кетіпті.
- Не көрмедім мен, - деді бір кезде өксігін шаймен жұтып жіберіп, - Россияға тарттық қой... Күнім күн болмады. Қаладан қалаға секектедік те жүрдік. Аузы арақтан, арқам таяқтан босамады. Он бес жыл бойы елден бір түйір хабар алғызбады. «Секретно!» бәрі. Сығалатып, аңдытып қоятын адамы да көп еді өзінің. Ақыры әке-шешемнің көз жасы жіберсін бе, бауыры іріп-шіріп, қор болып өлді. Көз алдымда. Байың ғой, бірдеңе десеңші дейді доғдыр. Ана байғұс та қолын созады, Төлеген мен Жібектей боп өмір сүргендей. Өзің айт, мен өлгенін күтіп отырмын дедім.
Енді қара, елім деп жетіп келсем, мені сөз байласып, өзім қашып кеткендей жақтырмады ақыры осы жұрт. Анау сенің атаң да сол жұрттың ішінде. Әндетсем сол - балалығым қазір ғана шығып жатыр. Асыр-салып билейтін шақтан жылап өтіппін. Кейде бар ғой - жақсылааааап бір ән салып жіберіп, барлығының есесін бір-ақ қайтаратын сияқтанып кетем! Не? Не болды саған, ей бала???
«Теміржол. Ресей. Қырықтағы кісі. Әскери гарнизондар. Зауыттар. Бір адамның басына тым көп емес пе...». Әңгімеден мәңгіріп, дел-құлы боп қалыппын.
- Сенбей отырсың ба не? Мә, қара!
Әжем паспортын лақтырып жіберді. Ақырын ашып қарадым. «Гамаюн Сахип Якубовна»... Уфф...
Бір күні Гамаюн деген келді бастық болып. Қарағаны жаман әйтеуір, ішіп-жеп қарайды. Әйтеуір ниеті жақсы емес. Түсінесің ғой?
Әйел мен еркектің қатынасына ұласып бара жатқан әңгіме маған ұнамай тұрған жоқ, ұялтып бара жатыр. Сақып әже сезіп қойғандай:
- Қорықпа, керегінен артығын айтпаймын өзім де. Содан, бір күні үйге келсем, шешемнің көзі бұлау-бұлау. Домбыққан бетін түртіп қалсам жарылайын деп тұр. Әкеңді бастығың Гамаюн қаматып тастады дейді. Арқалаған қабынан бидай сыздықтап ағып тұрыпты. «Мүлікті қасақана бүлдіру». Статья! Бірақ нас айғырың әкемді жібере аламын депті. Егер... мені әйелдікке берсе...
Қараша үйдегі алай-дүлей көңіл-күйді жан-тәніммен сездім. Сақып әже де кесесін бір жағына қисайтып, ойланып кетіпті.
- Не көрмедім мен, - деді бір кезде өксігін шаймен жұтып жіберіп, - Россияға тарттық қой... Күнім күн болмады. Қаладан қалаға секектедік те жүрдік. Аузы арақтан, арқам таяқтан босамады. Он бес жыл бойы елден бір түйір хабар алғызбады. «Секретно!» бәрі. Сығалатып, аңдытып қоятын адамы да көп еді өзінің. Ақыры әке-шешемнің көз жасы жіберсін бе, бауыры іріп-шіріп, қор болып өлді. Көз алдымда. Байың ғой, бірдеңе десеңші дейді доғдыр. Ана байғұс та қолын созады, Төлеген мен Жібектей боп өмір сүргендей. Өзің айт, мен өлгенін күтіп отырмын дедім.
Енді қара, елім деп жетіп келсем, мені сөз байласып, өзім қашып кеткендей жақтырмады ақыры осы жұрт. Анау сенің атаң да сол жұрттың ішінде. Әндетсем сол - балалығым қазір ғана шығып жатыр. Асыр-салып билейтін шақтан жылап өтіппін. Кейде бар ғой - жақсылааааап бір ән салып жіберіп, барлығының есесін бір-ақ қайтаратын сияқтанып кетем! Не? Не болды саған, ей бала???
«Теміржол. Ресей. Қырықтағы кісі. Әскери гарнизондар. Зауыттар. Бір адамның басына тым көп емес пе...». Әңгімеден мәңгіріп, дел-құлы боп қалыппын.
- Сенбей отырсың ба не? Мә, қара!
Әжем паспортын лақтырып жіберді. Ақырын ашып қарадым. «Гамаюн Сахип Якубовна»... Уфф...